Duyuru

Collapse
No announcement yet.

6100 sayılı HMK'da Görev ve Yetki Kuralları

Collapse
X
  • Filtrele
  • Zaman
  • Göster
Clear All
new posts

  • 6100 sayılı HMK'da Görev ve Yetki Kuralları

    6100 sayılı HMK'da Görev ve Yetki Kuralları
    6100sayılı HukukMuhakemeleri Kanunu'na buradan :
    http://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k6100.html ulaşabilirsiniz.


    6100 sayılı kanuna göre görev ve yetki kuralları:


    GÖREV
    Görevin belirlenmesi ve niteliği
    MADDE 1- (1) Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.


    Asliye hukuk mahkemelerinin görevi
    MADDE 2- (1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

    (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.
    Bu maddeye göre dava konusu müdeabbihin degerine bakılmaksızın görevli mahkeme Asliye hukuk Mahkemesi olarak belirlenmiştir.(HMK4)de ise Sulh Hukuk Mahkemesinin görevleri belirtilmiştir.
    Sulh hukuk mahkemelerinin görevi
    MADDE 4- (1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;
    a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları,
    b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,
    c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları,
    ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları,
    görürler.
    Ölüm veya vücut bütünlüğünün yitirilmesinden doğan zararların tazmini davalarında görev
    MADDE 3- (1) Her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine yahut kişinin ölümüne bağlı maddi ve manevi zararların tazminine ilişkin davalara asliye hukuk mahkemeleri bakar. İdarenin sorumluluğu dışında kalan sebeplerden doğan aynı tür zararların tazminine ilişkin davalarda dahi bu hüküm uygulanır. 30/1/1950 tarihli ve 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri saklıdır.


    İş sözleşmesinden doğan tazminat davaları iş mahkemesinde görülmeye devam edecektir.


    YETKİ
    Genel yetkili mahkeme
    MADDE 6- (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
    (2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
    Davalının birden fazla olması hâlinde yetki
    MADDE 7- (1) Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.
    (2) Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.


    1.Fıkranın uygulanması için davacının iyi niyetli olması şarttır.
    Bir yerde geçici olarak oturanlara karşı açılacak davalarda yetki
    MADDE 8- (1) Memur, işçi, öğrenci, asker gibi, bir yerde geçici olarak oturanlara karşı açılacak alacak veya taşınır mal davaları için, orada bulunmaları uzunca bir süre devam edebilecekse, bulundukları yer mahkemesi de yetkilidir.


    Taşınmazlara ve şahısvalığına ilişkin davalar bu madde kapsamında yer almamaktadır.

    Türkiye’de yerleşim yerinin bulunmaması hâlinde yetki
    MADDE 9- (1) Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetkili mahkeme, davalının Türkiye’deki mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesidir. Ancak, diğer özel yetki hâlleri saklı kalmak üzere, malvarlığı haklarına ilişkin dava, uyuşmazlık konusu malvarlığı unsurunun bulunduğu yerde de açılabilir.


    Sözleşmeden doğan davalarda yetki
    MADDE 10- (1) Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.


    6100 sayılı HMK'da HUMK 10. madde de yer verilen sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesini yetkisine yer verilmemiştir.
    Mirastan doğan davalarda yetki
    MADDE 11- (1) Aşağıdaki davalarda, ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir:
    a) Terekenin paylaşılmasına, yapılan paylaşma sözleşmesinin geçersizliğine, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisine, miras sebebiyle istihkaka ilişkin davalar ile mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalar.
    b) Terekenin kesin paylaşımına kadar mirasçılara karşı açılacak tüm davalar.
    (2) Terekede bulunan bir mal hakkında açılmak istenen istihkak davası, terekenin yazımı ve tespiti zamanında mal nerede bulunuyorsa, orada da açılabilir.
    (3) Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda, mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.
    Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki
    MADDE 12- (1) Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
    (2) İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.
    (3) Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir.
    Karşı davada yetki
    MADDE 13- (1) Kesin yetkinin söz konusu olmadığı hâllerde, asıl davaya bakan mahkeme, karşı davaya bakmaya da yetkilidir.
    Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki
    MADDE 14- (1) Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.
    (2) Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
    Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetki
    MADDE 15- (1) Zarar sigortalarından doğan davalar, sigorta, bir taşınmaza veya niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken yahut şart kılınan taşınıra ilişkinse, malın bulunduğu yerde; bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkinse, rizikonun gerçekleştiği yerde de açılabilir.
    (2) Can sigortalarında, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın leh veya aleyhine açılacak davalarda onların yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.
    (3) Bu hüküm deniz sigortalarından doğan davalarda uygulanmaz.
    Haksız fiilden doğan davalarda yetki
    MADDE 16- (1) Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.
    Haksız fiilden doğan davalarda seçimlik hak HUMK 21 e göre genişletilmiştir.Dava
    *haksız fiilin işlendiği yer mahkemesinde
    *zararın meydana geldiği yer mahkemesinde
    *zararın meydana gelme ihtimalinin bulunduğu yer mahkemesinde
    *zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilecektir.



    Yetki sözleşmesi
    MADDE 17- (1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.
    Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları
    MADDE 18- (1) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz.
    (2) Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır.


    Yetki sözleşmesinin geçerli olabılmesı için
    Kesin yetki hali bulunmamalıdır
    Yetki sözleşmesi Yazılı şekilde yapılmalıdır
    Davaya konu olan uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişki belirli veya belirlenebilir olmalıdır
    Yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmelidir.
    Yetki sözleşmesi 6100 sayılı HMK'ya göre sadece Tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabilir.


    Yetki itirazının ileri sürülmesi
    MADDE 19- (1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
    (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.
    Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
    (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
    (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.

    Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler
    MADDE 20- (1) Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten,süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde, bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
    (2) Dosya kendisine gönderilen mahkeme, kendiliğinden taraflara davetiye gönderir.


    *Bu notun hazırlanmasında HMK metninden ve Av Ender Dedeağaç'ın 6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU'NA GÖRE GÖREV VE YETKİ isimli eserinden yararlanılmıstır.
    Bilimsel bir çalısma degildir.
İşleniyor...
X